
Halldór Baldursson
RENNINGUR – MYNDASAGA UM TILURÐ OG SÖGU HALLGRÍMSKIRKJU
Í tilefni 40 ára vígsluafmælis Hallgrímskirkju þann 26. otóber 2026 var listamanninum Halldóri Baldurssyni falið að vinna myndasögu um byggingu og sögu kirkjunnar. Í þessum texta er stiklað á stóru og dvalist við ártöl sem Halldór leggur út af í sögu sinni. Þeim sem vilja fá samfelldara yfirlit um sögu Hallgrímskirkju er bent á bók séra Sigurðar Pálssonar Mínum drottni til Þakklætis – Sögu Hallgrímskirkju, sem út kom árið 2015, og bókina Guðjón Samúelsson húsameistari eftir Pétur H. Ármannson arkitekt sem út kom hjá Forlaginu 2020.
Þremur öldum eftir fæðingu Hallgríms Péturssonar (1614-1674) varð
mikil vakning meðal þjóðarinnar að reisa bæri kirkju til minningar um hann.
Þetta var á umbrotatímum og yfirstíga þurfti ýmsar hindranir. En Hallgríms-
kirkja reis og er í dag lifandi minnisvarði um þekktasta sálmaskáld Íslendinga.
Passíusálmar Hallgríms hafa verið gefnir út oftar en nokkur íslensk bók og
þýddir á mörg erlend tungumál. Arfleifð hans er að finna í allri starfsemi
Hallgrímskirkju. Þar má meðal annars nefna árlega Hallgrímsmessu sem höfð
er á líku formi og ríkti í hans tíð. Um árabil voru Passíusálmarnir lesnir og
sungnir hvern virkan dag á föstunni. Árið 1993 voru þeir lesnir í heild sinni á
föstudaginn langa að frumkvæði Eyvindar Erlendssonar. Sú hefð er enn í
gangi og hefur breiðst út til fleiri kirkna. Hallgrímskirkja fékk það hlutverk af
Sigurbirni Einarssyni biskupi að gefa út erlendar þýðingar á Passíusálmunum
og hefur hún reynt að rækja það eftir föngum. Sóknarnefnd Hallgríms-
safnaðar átti með framlagi frumkvæði að því að Árnastofnun hæfist handa um
vísindalega heildarútgáfu á verkum Hallgríms Péturssonar. Hallgrímskirkja
leggur áherslu á listir, hvort heldur í orðum, tónum, myndum eða fleiri tján-
ingarmátum. Helgihald, fræðslustarfsemi, ýmsar samverustundir og enn fleiri
viðburðir tengjast Hallgrími. Tekið er á móti einstaklingum og margskonar
hópum, börnum sem fullorðnum, Íslendingum og fólki annars staðar frá.
Allt frá því að byggð tók að þróast í Reykjavík hefur Skólavörðuholtið verið
vinsæll áninga- og útsýnisstaður. Þjóðleiðin til Reykjavíkur lá yfir holtið og
niður troðning sem nú heita Skólavörðuholt og Skólavörðustígur. Nöfnin eru
dregin af vörðu sem skólapiltar hlóðu á holtinu 1785 og entist í tæp fimmtíu
ár. Árið 1868 reis þar tvílyftur turn með útsýnispalli eftir uppdrætti Sigurðar
Guðmundssonar málara. Hann varð vinsæll viðkomustaður ferðalanga m.a. af
skemmtiferðaskipum, en þurfti að víkja fyrir styttu Leifs heppna eftir
listamanninn Alexander Stirling Calder. Styttan var gjöf frá Bandaríkjastjórn í
tilefni af 1000 ára afmæli Alþingis og reist árið 1932.
Árið 1924 lagði Guðjón Samúelsson húsameistari ríkisins fram þáhugmynd
að Háborg íslenskrar menningar yrði reist á Skólavörðuholti og þar með ný
dómkirkja. Tveimur árum síðar ákvað dómkirkjusöfnuðurinn að ný kirkja ætti
að vera með sæti fyrir 1200 manns, en íbúatala Reykjavíkur var þá um 21
þúsund manns í einum söfnuði. Frá upphafi var gert ráð fyrir háum turni
vegna áforma um „víðvarp“, eins og útvarpssendingar voru nefndar í þá
daga.
Háborgin reis ekki, en árið 1937 var Guðjóni falið að gera tillögu að
uppdrætti að kirkju á Skólavörðuholti.
Tæpum þremur árum síðar samþykkti Alþingi lög um skiptingu Reykjavíkur í
fjögur prestaköll. Dómkirkjusöfnuði var skipt í tvennt – Dómkirkjusöfnuð og
Hallgrímssöfnuð og Dómkirkjan afhent sínum söfnuði. Í lögunum var jafnframt
lagt til að stór kirkja yrði reist sem fyrst á Skólavörðuholti. Í framhaldinu voru 5
kosnir í fyrstu sóknarnefnd Hallgrímskirkju og gegndi Sigurbjörn Þorkelsson
formennsku.
2. febrúar 1941 voru fyrstu prestar Hallgrímskirkju, Sigurbjörn Einarsson og
Jakob Jónsson, settir í embætti, en hugmyndir um bygginguna voru enn í
mótun. (Sjá lista yfir presta Hallgrímskirkju í lok texta)*. Til að byrja með voru
guðsþjónustur Hallgrímssafnaðar haldnar í Dómkirkjunni, en síðla árs voru
þær færðar í bíósal Austurbæjarskóla. Það samstarf entist uns hægt var að
nýta hluta kirkjubyggingarinnar, árið 1948.
Austurbæjarskólinn var á þessum tíma jafnframt loftvarnarbyrgi svo gluggar
voru huldir sandpokum því 10. maí árið 1941 yfirtók breskt hernámslið
Ísland. Skipton kampurinn var herskálahverfi sem teygði sig yfir svæðið þar
sem Hallgrímskirkja er nú og að Austurbæjarskóla. Bretarnir kölluðu
Skólavörðuholtið oft Skipton-hill, eftir heimabæ margra þeirra í York-skíri á
Bretlandi. Ári síðar tóku Bandaríkin við hervörslunni og víða risu
herskálahverfi sem stóðu allt til ársins 1958.
Í samráði við biskupsembættið var skipuð kirkjubyggingarnefnd sem í sátu 36
manns. Henni var ætlað að mynda samstöðu í þjóðfélaginu um
kirkjubyggingu sem væri annað og meira en venjuleg sóknarkirkja.
Sóknarnefndin bar eftir sem áður alla ábyrgð á undirbúningi og framkvæmd
byggingarinnar.
Kvenfélag Hallgrímskirkju var stofnað 8. mars árið 1942 og hefur frá stofnun
verið skipað öflugum konum sem gefið hafa kirkjunni stórgjafir. Með basar,
merkjasölu, menningarsamkomum og skemmtunum, m.a. útihátíðum í
Hljómskálagarði hafa konurnar aflað mikilvægs fjár til framkvæmda
kirkjubyggingarinnar. Þær efndu líka til bókmenntaupplestra og lögðu
ákveðinn grunn að því öfluga listastarfi sem hefur verið einkennandi fyrir
Hallgrímskirkju. Fyrsti formaður þess var Guðrún Jóhannesdóttir.
Sóknarnefndin og kvenfélagskonur ýttu á ríkisstjórnina eins og hægt var að fá
setuliðið fært burt af kirkjulóðinni svo hægt væri að hefja bygginguna sem
fyrst. Það bar ekki árangur fyrr en seint um síðir.
Um mitt ár 1942 voru tvö líkön af væntanlegri kirkju lögð fyrir
sóknarnefndina. Þau voru bæði eftir Guðjón Samúelsson og var annað þeirra
valið til framkvæmda. Í frétt í dagblaðinu Vísi stóð: „Hallgrímskirkja í Reykjavík
verður veglegasta bygging landsins. Hún á að vera eign allra landsmanna“. Í
byggingarsjóð bárust opinber framlög en fyrst og fremst frjáls framlög. Einnig
var efnt til happdrættis fyrir kirkjubygginguna.
Langvarandi þæfingur milli sóknarnefndar, bæjarstjórnar og
byggingarnefndar Reykjavíkur tafði fyrir að hægt væri að hefjast handa. Efnt
var til útiguðþjónustu á Skólavörðuholti í ágúst árið 1944 og ákveðið var að
byrja á byggingu kapellunnar undir kór kirkjunnar. Loks fékst byggingarleyfi
í nóvember en áfram urðu þrálátar tafir vegna teikninga og tímasetninga.
Nokkrir herskálar fengust fjarlægðir af kirkjulóðinni.
Loksins var hægt að taka fyrstu skóflustunguna 15. desember árið 1945 í
snjó og frosti. Erfitt reyndist að afla efnis í bygginguna á haftatímum, en
þremur árum síðar, 4. desember árið 1948 var kapellan vígð til
guðþjónustuhalds. Velunnarar gáfu steindan glugga sem nýttur var sem
altaristafla, einnig stóran Kanaríeyjapálma sem stækkað hefur og dafnað líkt
og starfsemi kirkjunnar til okkar daga. Listamaðurinn Einar Jónsson færði
kirkjunni stórt Kristslíkneski, sem eins og pálminn hefur flust milli
byggingaáfanga.
Framkvæmdir gengu áfram skrykkjótt því ítrekað var sóknarnefndinni synjað
um leyfi til að halda framkvæmdum áfram. Guðjón Samúelsson lést
árið 1950 og var þá embætti húsameistara falið að annast alla teiknivinnu
vegna framkvæmdanna.
LOKSINS, um mitt ár 1956 var byggingaleyfi veitt og byrjað var að slá upp
fyrir veggjum kirkjuskipsins næsta ár. Hermann Þorsteinsson tók sæti í
sóknarnefnd árið 1960. Hann gengdi mikilvægu stjórnunar- og
baráttuhlutverki við uppbyggingu Hallgrímskirkju.
Fyrsta guðþjónustan í hálfbyggðu kirkjuskipinu, og varla það, var haldin
14. október árið 1962. Búið var að steypa gólfið og veggirnir risnir til hálfs.
Kirkjugestir leituðu skjóls undir vinnupöllum í úrhellis rigningu. Ákveðið var
að bíða með frekari uppbyggingu skipsins en hefjast handa við turninn
ásamt norður og suður vængjum hans.
Löngum voru skiptar skoðanir um bygginguna.
Harðorðaðar deilur um mátti sjá í fjölmiðlum og efnt var til fjölmenns
mótmælafundar árið1964 um áframhaldandi uppbyggingu Hallgrímskirkju.
En kirkjan átti sér einnig meðmælendur og áfram hélt saga hennar.
Árið 1965 var turninn orðinn 12 metrar og búið að steypa norður- og
suðurálmurnar. Þremur árum síðar var turnbyggingunni lokið. Hæð turnsins
er 70,5 m og ofan á honum 4 m hár kross. Ári síðar var aftur hægt að klífa
turn á Skólavörðuholti þegar Hallgrímskirkjuturn var opnaður almenningi til
að njóta útsýnisins. Til varð tekjuleið til að styðja við frekari uppbyggingu og
viðhald.
Árið 1971 voru settar upp 3 stórar kirkjuklukkur sem fengu nöfnin
Hallgrímur og Guðríður í höfuðið á eiginkonu Hallgríms og Steinunn sem var
nafn dóttur þeirra sem lést ung. Klukkurnar voru gjöf frá SÍS, Sambandi
íslenskra samvinnufélaga. Við bættust líka klukknaspil og
samhringingarklukkur sem voru gjafir fjölmargra einstaklinga og fyrirtækja.
Árið 1974 er vert að minnast á tvennt að minnsta kosti. Um sumarið var
haldin einstök guðþjónusta í hálfbyggðu kirkjuskipinu. Jón Sigurbjörnsson
leikari flutti kviðu um Hallgrím Pétursson eftir séra Jakob Jónsson og flutt var
tónlist eftir Þorkel Sigurbjörnsson. Söngfólk úr Reykjavíkurprófastsdæmi
söng við undirleik félaga úr Sinfóníuhljómsveit Íslands. Kórfélagar stóðu á
vinnupöllum í kirkjuskipinu og hamarshöggum frá vinnupöllunum var fléttað
inn í flutninginn á táknrænan hátt. Fjórir prestar þjónuðu fyrir altari.
Og í október, á 300 ára ártíð Hallgríms, var ný kapella vígð i nýinnréttaðri
suðurálmu turnsins. Við það tækifæri var hornsteinn kirkjunnar lagður.
Altaristafla kapellunnar var málverk eftir listamanninn Stefan Viggo
Pedersen, sem danskur vinur hafði gefið kirkjunni árið 1964. Norski
presturinn og velunnari Hallgrímskirkju, Harald Hope, hafði sent steinflísar á
allt kirkjugólfið og trjávið í þak kirkjunnar. Það var gjöf frá Noregi sem keypt
var fyrir söfnunarfé að hans tilstuðlan.
Árið 1982 urðu merk tímamót þegar Hörður Áskelsson var ráðinn ráðinn
organisti og kórstjóri kirkjunnar. Hann varð frumkvöðull í sögu kirkjutónlistar
á íslandi og var mikill hvatamaður að kaupum á konsert-pípuorgelinu eftir
Johannes Klais sem tekið var í notkun tíu árum síðar. Hörður stofnaði
Mótettukór Hallgrímskirkju með mikla áherslu á fagmennsku. Fljótlega var
Listvinafélag Hallgrímskirkju öflugt stuðningsfélag fjölbreytts listastarfs við
kirkjuna. Listvinir styrktu starfsemina með félagsgjöldum og fengu afslátt á
viðburði. Listvinafélag Hallgrímskirkju skilaði metnaðarfullu starfi í kirkjunni í
tæp 40 ár eða til ársins 2021 er Hörður lét af störfum. Árið 1996 stofnaði
Hörður einnig Schola Cantorum,12-18 manna kammerkór fagmanna sem
sérhæfðu sig í endurreisnartónlist, barrokktónlist, samtímatónlist og á
frumflutningi verka eftir íslensk tónskáld.
Árið 1985, tæpu ári áður en Hallgrímskirkja var vígð, var Frobenius orgelið
vígt í suður-turnálmunni. Það var flutt í kirkjuskipið fyrir vígslu kirkjunnar og
þjónaði þar sem aðalorgel kirkjunnar fyrstu sex árin. Það var smíðað af hinu
virta danska fyrirtæki Th. Frobenius & Sønner og var upphaflega hannað sem
meðalstórt tíu radda kórorgel með skýran norrænan nýbarokkotón. Í ágúst
2023 var orgelið tekið niður, flutt aftur til Danmerkur þar sem það var
endurbyggt og stækkað meðal annars í 20 radda orgel. Við
endurbygginguna opnuðust nýjir mögueikar á tónleikahaldi, svo sem
flutningum á verkum sem skrifuð eru fyrir tvö orgel. Það var endurvígt sem
liður í 350 ára dánarártíð Hallgríms Péturssonar árið 2024. Í dag er það
annað tveggja aðalorgela kirkjunnar og er oftast nefnt kórorgelið til
aðgreinngar frá stóra Frobenius orgelinu.
Turn Hallgrímskirkju fékk mikivægt hlutverk þegar sögulegur fundur
þjóðarleiðtoganna Mikhails Gorbasjevs og Ronalds Reagans fór fram í Höfða
11. október 1986, því erlendar sjónvarpsstöðvar kepptust um að fá
einkaleyfi til að nýta hann til beinna útsendingar.
Þann 26. október 1986, tæpu 41 ári frá fyrstu skóflustungu, var
Hallgrímskirkja vígð við hátíðlega athöfn að viðstöddum tæplega 2.000
gestum, innlendum sem erlendum. Þar á meðal stór hluti presta landsins.
Auk Harðar Áskelssonar, organista og kórstjóra, voru hljóðfæraleikarar
félagar úr Sinfóníuhljómsveit Íslands og Málmblásarasveit Tónlistarskólans í
Reykjavík. Mótettukórinn og félagar úr Kór Hallgrímskirkju sungu. Allir
sálmar voru eftir Hallgrím Pétursson við gömul sálmalög sem Þorkell
Sigurbjörnsson útsetti. Biskup Íslands, Pétur Sigurgeirsson, prédikaði, forseti
Íslands, frú Vigdís Finnbogadóttir ávarpaði gesti og átta prestar þjónuðu við
altarisgöngu.
Þegar vígslu áfanga kirkjunnar var náð var ljóst að 35% byggingarkostnaðar
kom frá opinberum sjóðum, en framlög safnaðarins og velunnara hans,
einstaklinga, félaga og fyrirtækja, taldi 65% kostnaðar.
Á fyrsta starfsári nývígðrar kirkju var efnt til veglegrar Kirkjulistahátíðar á
vegum Hallgrímskirkju og Listvinafélags Hallgrímskirkju með megináherslu á
tónlist og myndlist en einnig leiklist og dans. Kirkjulistahátíðirnar urðu alls
15, oftast haldnar annað hvert ár á móti Listahátíð í Reykjavík. Síðasta
Kirkjulistahátíðin var haldin árið 1992.
Mikilvægur áfangi í sögu kirkjunnar varð árið 1992 þegar konsert
pípuorgelið eftir Johannes Klais var tekið í notkun. Það er langstærsta
orgelið á Íslandi og rómað meðal organista víða um heim fyrir gæði og
fjölbreytt raddval. Klaisorgelið er notað við helgihald kirkjunnar og
tónleikahald. Einnig er eftirsótt að fá að leika á það og hljóðrita í
kirkjunni. Það fellur einnig einkar vel að rými kirkjunnar meðal annars fyrir
tilstuðlan Andrésar Narfa Andréssonar arkitekts. Í orgelinu eru 5.275 pípur,
mismunandi að lengd, þvermáli, efni, lögun, byggingu, tónhæð og
hljómeiginleikum, lengsta pípan um 10 metrar. Allt frá tilkomu þess er
orgelið hjartað í árlegri hátíð, Orgelsumri í Hallgrímskirkju, sem haldin er af
miklum metnaði í júlí og ágúst ár hvert. Færanlega orgelborðið hefur aukið
notkunarmöguleika orgelsins verulega, bæði hvað varðar tónleika- og
helgihald. Orgelið var að mestu fjármagnað með gjöfum, meðal annars
bauðst fólki að kaupa gjafabréf sem staðfesti eign viðkomandi á ákveðinni
pípu. Orgelsjóðurin er enn starfræktur því orgelið krefst reglulegrar
hreinsunar svo það standi undir nafni.
Árið 1993 var prédikunarstóllinn vígður. Hönnuður hans er arkitektinn
Andrés Narfi Andrésson, en glermyndirnar eru eftir listamanninn Leif
Breiðjörð. Í þeim má meðal annars sjá rithönd Hallgríms Péturssonar
Kirkjunni hefur í gegnum tíðina verið ánafnað ýmsum myndlistarverkum og
hefur einnig keypt verk. Árið 1995 var Listasafn Hallgrímskirkju stofnað af
sóknarnefnd Hallgrímskirkju, Kvenfélagi Hallgrímskirkju og Listvinafélagi
Hallgrímskirkju til þess að halda utan um safneignina. Þóra Kristjánsdóttir
listfræðingur var formaður stjórnar listasafnsins fyrstu árin. Nú er ljóst að
uppfæra þarf stofnskrá safnsins og aðlaga að breyttum kröfum og
aðstæðum. Sú endurskoðun stendur yfir.
Árið 1999 var steindur gluggi eftir Leif Breiðfjörð, sem er minningarfjöf,
settur upp ofan við inngang kirkjunnar. Gluggann nefndi listamaðurinn Dýrð,
vald, virðing. Neðst má sjá Hallgrím Pétursson með bók og stílvopn, en efst
eru grísku bókstafirnir alfa og omega, tákn upphafs og endis með tilvísun í
orð opnberunarbókarinnar. Sú stefna hefur verið mótuð að í kirkjuskipinu fái
dagsbirtan og sólarljósið að vera í aðalhlutverki.
Tveimur árum síðar, árið 2001 var nýr skírnarfontur vígður, einnig
hugarsmíð Leifs Breiðfjörðs, gefinn af Kvenfélagi kirkjunnar. Hann er í stíl við
kirkjuna gerður úr stuðlabergi og heilum, tærum glerskúlptúr ásamt
innfelldum textum eftir Hallgrím Pétursson.
Tíu árum eftir vígslu kirkjunnar hóf Reykjavíkurborg vinnu við frágang
Skólavörðuholtsins, eftir samninga við sóknarnefnd sem Jóhannes Pálmason
formaður leiddi. Í samvinnu við Hallgrímskirkju var farið í það viðamikla
verkefni að hanna allt umhverfi Hallgrímskirkju og var Hallgrímstorg einn
áfangi þess. Hönnuðir verkefnisins voru Ragnhildur Skarphéðinsdóttir
landslagsarkitekt og Ögmundur Skarphéðinsson arkitekt. Ragnhildur sótti
hugmyndina að hellulögninni á torginu til keltneskra kirkjukrossa. Þau felldu
styttuna af Leifi heppna í flöt torgsins með því að útbúa skipsform undir og
utanvið neðsta hluta stöpulsins. Aðra útfærslu krossformsins má svo sjá
sunnan við kirkjunna.
Árið 2005 var sú nýjung tekin upp í Hallgrímskirkju að velja messuþjóna úr
hópi sóknarbarna að frumkvæði séra Jóns Dalbús Hróbjartssonar og hefur
það sett svip sinn á allt helgihald síðan.
Björn Steinar Sólbergsson var ráðinn organisti í Hallgrímskirkju árið 2006
og tónlistarstjóri kirkjunnar frá 2021. Hann kemur reglulega fram sem
einleikari hér heima og erlendis. Á 40 ára vígsluafmælisári Hallgrímskirkju
fagnar Björn Seinar einnig 40 ára afmæli sem organisti hjá Þjóðkirkjunni, 20
árum við Akureyrarkirkju og 20 við Hallgrímskirkju. Af því tilefni kom út
platan Íslensk orgeltónlist fyrr á þessu ári þar sem hann spilar fjölbreytt úrval
íslenskrar orgeltónlistar á Klaisorgelið. Platan var einnig gefin út undir
nafninu Icelandic Organ Music á helstu streymisveitum.
Árið 2010, (28. mars) var tvívængja bronshurð í aðalinngangi
Hallgrímskirkju helguð af biskupi Íslands Karli Sigurbjörnssyni, en höfundur
hennar er listamaðurinn Leifur Breiðfjörð. Rausnarlegar gjafir einkaaðila
gerði framkvæmdina mögulega. Á framhlið hurðarinnar er lágmynd með
táknum úr kirkjulistasögu. Umgjörð myndarinnar er fjórblaðaform sem
kallast á við sams konar form í steinda glugganum ofan við hurðina.
Bakgrunnur táknanna er rauður litur glermósaíks sem vísar í blóð Krists,
elsku hans og fórn. Ofan við hurðina er texti í sjö línum, inngönguvers eftir
Hallgrím Pétursson
Með bronshurðinni var byggingu kirkjunnar og frágangi utandyra að mestu
leyti lokið en við tóku viðvarandi viðgerðir og endurbætur.
Starfsemin blómstraði sem aldrei fyrr og á þessum tíma var Hallgrímskirkja
orðin fjölsóttasta kirkja landsins.
Eins og áður hefur komið fram hafa listir verið nátengdar starfinu í
Hallgrímskirkju frá upphafi, svo sem orð-, tón-, mynd-, leik- og danslist.
Árið 2015 voru Jólin hans Hallgríms fyrst sett upp í kirkjunni. Það er
leiksýning sem byggð er á sögu Steinunnar Jóhannesdóttir og er nú orðinn
árlegur viðburður sem sóttur er af þúsundum skólabarna á hverri aðventu.
Árið 2019 var ný ensk þýðing Passíusálmanna (Gracia Grindal) gefin út með
myndskreytingum úr Hallgrímskirkju í samvinnu við Skálholtsútgáfuna.
Dönsk þýðing Björns Sigurbjörnssonar var endurútgefin í sama broti 2024. Í
tilefni 40 ára vígsluafmælis verða Passíusálmarnir gefnir út í 4. sinn á vegum
Hallgrímskirkju á frummálinu, með samantekt úr píslarsögunni ásamt
orðskýringum og ýmsum skrám.
Frá árinu 2019 er hægt að sækja kvöldmessu í Hallgrímskirkju. Það er opinn
og kyrrlátur vettvangur fyrir þá sem vilja dýpka trúarlega upplifun sína, finna
ró og leita í annað form en heðbundið helgihald. Tónlist og lýsing er
óhefðbundin. Kvöldmessur eru í boði síðasta fimmtudag hvers mánaðar yfir
vetrarmánuðina.
Árið 2021 var Kór Hallgrímskirkju stofnaður og Steinar Logi Helgason ráðinn
kórstjóri. Hann starfar einnig sem organisti og tekur virkan þátt í dagskrá
Orgelsumars ár hvert. Kórinn telur nú um 70 manns og hefur frá stofnun
tekið þátt í helgihaldi í Hallgrímskirkju ásamt því að sinna tónleikahaldi og
upptökum. Hann leggur mikið upp úr flutningi á íslenskri kórtónlist og
stuðlar að nýsköpun með frumflutningi nýrra tónverka, sem mörg hafa verið
skrifuð sérstaklega fyrir kórinn. Hann hefur átt í gjöfulu samstarfi við
Barokkbandið Brák, Kammersveit Reykjavíkur og Sinfóníuhljómsveit Íslands. Í
tilefni 40 ára vígsluafmælis Hallgrímskirkju verður fyrsta breiðskífa Kórs
Hallgrímskirkju, In caelo et in terra, gefin út 25. október 2026.
Árið 2022 var í Hallgrímskirkju sett upp ný lýsing innanhúss og utan sem
hönnuð var af íslenska lýsingarfyrirtækinu Liska. Gamli ljósabúnaðurinn var
kominn til ára sinna og eyddi töluverðri orku. Í staðinn kom hágæða LED-
lýsing sem gefur ótal möguleika til lýsingar. Kerfið inniheldur um 60
forritaðar lýsingarstillingar sem breytast sjálfkrafa eftir dagsbirtu, árstíðum
og ólíkum viðburðum í kirkjunni, svo sem messum, tónleikum eða
kyrrðarstundum. Auk mismunandi hvítra lita getur kerfið líka beitt litum svo
hægt er að lýsa kirkjuna upp í öllum regnbogans litum við sérstök tækifæri.
Lýsingin hefur þegar unnið til nokkurra alþjóðlegra verðlauna meðal annars
Award of Distinction fyrir innilýsinguna, en það eru æðstu heiðursverðlaun
dómnefndarinnar hjá Samtökum lýsingarverkfræðinga í N-Ameríku
(Illuminating Engineering society).
Skólavörðuholtið og Hallgrímskirkja hafa löngum verið miðpunktur eða
upphafspunktur ýmissa hátíða og skrúðgangna, svo sem 17. júní, Gay Pride í
ágúst og kvennabaráttugöngur 24. október. Frá upphafi Vetrarhátíðar í
Reykjavík árið 2002 hefur Hallgrímskirkja verið virkur þátttakandi. Einstæður
arkitektúr kirkjunnar hefur þótt kjörin „strigastærð“ fyrir stórbrotna ljóslist
sem varpað hefur verið á framhliðina þar sem ljósadýrðin nýtur sín nokkrar
myrkar febrúarnætur ár hvert.
Af framsýni, með þrautseigju og metnaðarfullu starfi fjölda manns hefur
Hallgrímskirkja staðfest mikilvægi sitt sem merkur minnisvarði um Hallgrím
Pétursson.
... og eins og letrað er á inngöngudyr kirkjunnar KOMIÐ TIL MÍN, býður
kirkjan ykkur velkomin.